Бу сәер ачышлар быел C&EN мөхәррирләренең игътибарын җәлеп итте
Кристал Васкес тарафыннан
ПЕПТО-БИСМОЛ СЕРЕ
Авторлык хокукы: Nat. Commun.
Висмут субсалицилат структурасы (Bi = алсу; O = кызыл; C = соры)
Быел Стокгольм университеты тикшеренүчеләре төркеме гасырлык серне ачты: Пепто-Бисмолның актив ингредиенты булган висмут субсалицилатының структурасы (Nat. Commun. 2022, DOI: 10.1038/s41467-022-29566-0). Электрон дифракциясен кулланып, тикшеренүчеләр кушылманың таяксыман катламнарда урнашканлыгын ачыкладылар. Һәр таякчыкның үзәгендә кислород анионнары өч һәм дүрт висмут катионын тоташтыралар. Салицилат анионнары, шул ук вакытта, үзләренең карбоксил яки фенол төркемнәре аша висмут белән координацияләнәләр. Электрон микроскопия ысулларын кулланып, тикшеренүчеләр катламнарның катламнарда үзгәрүчәнлеген дә ачыкладылар. Алар фикеренчә, бу тәртипсез тәртип висмут субсалицилатының структурасы ни өчен галимнәрдән шулкадәр озак вакыт читтә калганын аңлатырга мөмкин.
Авторлык хокукы: Рузбе Джафари рөхсәте белән
Беләккә беркетелгән графен сенсорлары кан басымын өзлексез үлчәү мөмкинлеге бирә.
КАН БАСЫМЫНА АРНАЛГАН ТАТУЛАР
100 елдан артык кан басымын күзәтү кулны җилләтелә торган манжет белән кысуны аңлата. Ләкин бу ысулның бер кимчелеге шунда ки, һәр үлчәү кешенең йөрәк-кан тамырлары сәламәтлегенең кечкенә генә күренешен күрсәтә. Ләкин 2022 елда галимнәр кан басымын берничә сәгать дәвамында өзлексез күзәтә алырлык вакытлыча графен "татуировкасы" ясадылар (Nat. Nanotechnol. 2022, DOI: 10.1038/s41565-022-01145-w). Углерод нигезендәге сенсорлар массивы киюченең беләгенә кечкенә электр токлары җибәреп һәм ток тән тукымалары аша үткәндә көчәнешнең ничек үзгәрүен күзәтеп эшли. Бу кыйммәт кан күләменең үзгәрүе белән бәйле, компьютер алгоритмы моны систолик һәм диастолик кан басымын үлчәүләргә әйләндерә ала. Тикшеренү авторларының берсе, Техас A&M Университетыннан Рузбех Джафари сүзләренчә, бу җайланма табибларга пациентның йөрәк сәламәтлеген озак вакыт дәвамында күзәтү өчен күзгә ташланмый торган ысул тәкъдим итәчәк. Бу шулай ук медицина белгечләренә кан басымына тәэсир итүче өстәмә факторларны, мәсәлән, табибка стресслы баруны, аерырга ярдәм итә ала.
КЕШЕ ТӘРӘФЕННӘН БУЛГАН РАДИКАЛЛАР
Кредит: Микал Шлоссер / Дания Дания
Дүрт волонтер климат контрольдә тотыла торган камерада утырды, тикшеренүчеләр кешеләрнең өй эчендәге һава сыйфатына ничек тәэсир итүен өйрәнә алдылар.
Галимнәр чистарту чаралары, буяулар һәм һава яңартучыларның барысы да бина эчендәге һава сыйфатына тәэсир итүен беләләр. Тикшеренүчеләр бу елны кешеләрнең дә тәэсир итә алуын ачыкладылар. Дүрт волонтерны климат контроле астында булган камера эченә урнаштыру аша, бер төркем кешеләрнең тиресендәге табигый майларның һавадагы озон белән реакциягә кереп, гидроксил (OH) радикалларын барлыкка китерә алуын ачыклады (Science 2022, DOI: 10.1126/science.abn0340). Бу югары реактив радикаллар барлыкка килгәч, һавадагы кушылмаларны оксидлаштыра һәм потенциаль зарарлы молекулалар барлыкка китерә ала. Бу реакцияләрдә катнашучы тире мае - сквален, ул озон белән реакциягә кереп, 6-метил-5-гептен-2-он (6-MHO) барлыкка китерә. Аннары озон 6-MHO белән реакциягә кереп, OH барлыкка китерә. Тикшеренүчеләр бу эшкә нигезләнеп, кешеләр тарафыннан җитештерелгән бу гидроксил радикалларының дәрәҗәләре төрле мохит шартларында ничек үзгәрергә мөмкинлеген тикшерергә планлаштыралар. Шул ук вакытта, алар бу ачышлар галимнәрне бина эчендәге химияне ничек бәяләүләре турында яңадан уйларга мәҗбүр итәр дип өметләнәләр, чөнки кешеләр еш кына чыгару чыганаклары буларак каралмый.
БАКАГА КАРШЫ ИМИНЛЕК ФӘНЕ
Бакалар бүлеп чыгарган агу химик матдәләрне үзләреннән саклану өчен өйрәнү өчен, тикшеренүчеләргә хайваннардан тире үрнәкләре алырга кирәк. Ләкин гамәлдәге үрнәк алу ысуллары еш кына бу нечкә амфибияләргә зыян китерә яки хәтта эвтаназияне таләп итә. 2022 елда галимнәр MasSpec Pen дип аталган җайланма ярдәмендә бакалардан үрнәк алу өчен гуманлырак ысул эшләделәр, ул хайваннарның арткы өлешендә булган алкалоидларны җыю өчен каләм сыман үрнәк алучы куллана (ACS Meas. Sci. Au 2022, DOI: 10.1021/acsmeasusciau.2c00035). Җайланманы Остиндагы Техас Университетының аналитик химигы Ливия Эберлин ясаган. Башта ул хирургларга кеше тәнендәге сәламәт һәм яман шеш тукымаларын аерырга ярдәм итәргә тиеш иде, ләкин Эберлин бу җайланманы бакаларны өйрәнү өчен кулланырга мөмкин икәнен аңлады, ул Стэнфорд Университетының биологы, бакаларның алкалоидларны ничек метаболизмга алуын һәм ничек туплануын өйрәнә.
Кредит: Ливия Эберлин
Масса-спектрометрия каләме хайваннарга зыян китермичә агулы бакаларның тиресеннән үрнәк ала ала.
Кредит: Фән / Женан Бао
Сузылучан, үткәргеч электрод сигезаяк мускулларының электр активлыгын үлчи ала.
Сигез аяк өчен яраклы электродлар
Биоэлектроника эшләү компромисс дәресе була ала. Сыгылмалы полимерлар еш кына электр үзлекләре яхшырган саен катылана. Ләкин Стэнфорд университетының Чженань Бао җитәкчелегендәге тикшеренүчеләр төркеме ике дөньяның да иң яхшы якларын берләштергән, сузылучан һәм үткәрүчән электрод уйлап тапты. Электродның иң мөһим өлеше - аның бер-берсенә тоташкан кисәкләре - һәр кисәк икенчесенең үзлекләренә каршы тормас өчен үткәрүчән яки сыгылучан булырлык итеп оптимальләштерелгән. Үз мөмкинлекләрен күрсәтү өчен, Бао электродны тычканнарның ми сабагындагы нейроннарны стимуллаштыру һәм сигезаяк мускулларының электр активлыгын үлчәү өчен кулланды. Ул ике сынау нәтиҗәләрен Америка Химик Җәмгыятенең 2022 елның көзендәге утырышында күрсәтте.
ПУЛЯР ӨЧЕН АГАЧ
Кредит: ACS Nano
Бу агачтан ясалган броня пуляларны минималь зыян белән кире кайтара ала.
Быел Хуажон Фән һәм Технология Университетыннан Хуикяо Ли җитәкчелегендәге тикшеренүчеләр төркеме 9 мм револьвердан атылган пуляны кире кайтара алырлык нык агачтан ясалган броня ясады (ACS Nano 2022, DOI: 10.1021/acsnano.1c10725). Агачның ныклыгы аның чиратлашып торган лигноцеллюлоза һәм аркылы бәйләнгән силоксан полимеры катламнарыннан килә. Лигноцеллюлоза икенчел водород бәйләнешләре аркасында сынуга каршы тора, ул ватылганда яңадан формалаша ала. Шул ук вакытта, сыгылмалы полимер бәрелгәндә ныграк була. Материалны булдыру өчен Ли пираньяның үткен тешләренә чыдам тиресе белән Көньяк Америка балыгы булган пирарукудан илһам алган. Агач броня корыч кебек башка бәрелүгә чыдам материалларга караганда җиңелрәк булганлыктан, тикшеренүчеләр агачның хәрби һәм авиация кулланылышы булырга мөмкин дип саныйлар.
Бастырылган вакыты: 2022 елның 19 декабре