Химиклар бу елда кушылмаларны ничек төзегән 3 кызыклы ысул
Бетани Халфорд тарафыннан
ЭВОЛЬВИЯ ФЕРМЕНТЛАРЫ БИАРИЛ БӘЙЛӘНЕШЛӘР ТӨЗГӘН
Фермент катализланган биарил бәйләнешен күрсәтүче схема.
Химиклар бер-берсенә бер бәйләнеш белән бәйләнгән арил төркемнәрен үз эченә алган биарил молекулаларын хираль лигандлар, материалларның төзелеш блоклары һәм фармацевтика препаратлары буларак кулланалар. Ләкин биарил мотивын металл катализланган реакцияләр белән ясау, мәсәлән, Сузуки һәм Негиши аркылы тоташтырулар, гадәттә тоташтыру партнерларын ясау өчен берничә синтетик адым таләп итә. Моннан тыш, бу металл катализланган реакцияләр зур биариллар ясаганда тоткарлана. Ферментларның реакцияләрне катализлау сәләтеннән илһамланып, Мичиган Университетыннан Элисон Р.Х. Нараян җитәкчелегендәге төркем юнәлтелгән эволюцияне кулланып, ароматик углерод-водород бәйләнешләренең оксидлашу бәйләнеше аша биарил молекуласын төзи торган цитохром P450 ферментын булдырды. Фермент ароматик молекулаларны тоташтырып, әйләнүе тоткарланган бәйләнеш тирәсендә бер стереоизомер булдыра (күрсәтелгән). Тикшеренүчеләр фикеренчә, бу биокаталитик ысул биарил бәйләнешләрен булдыру өчен гади трансформациягә әйләнергә мөмкин (Nature 2022, DOI: 10.1038/s41586-021-04365-7).

ӨЧЕНЧЕ АМИННАР ӨЧЕН БЕРАЗ ТОЗГА БАГЫШЛАНГАН РЕЦЕПТ
Схема икенчел аминнардан өченчел аминнар барлыкка китерә торган реакцияне күрсәтә.
Электронга бай металл катализаторларын электронга бай аминнар белән кушу, гадәттә, катализаторларны үтерә, шуңа күрә металл реагентларын икенчел аминнардан өченчел аминнар төзү өчен кулланып булмый. М. Кристина Уайт һәм Иллинойс Урбана-Шампейн Университетындагы хезмәттәшләре, реагент рецептына тозлы тәмләткечләр өстәсәләр, бу проблеманы чишү мөмкинлеген аңладылар. Икенчел аминнарны аммоний тозларына әйләндереп, химиклар бу кушылмаларны терминаль олефиннар, оксидант һәм палладий сульфоксид катализаторы белән реакциягә кертеп, төрле функциональ төркемнәре булган күпсанлы өченчел аминнар булдыра алуларын ачыкладылар (мисал күрсәтелгән). Химиклар бу реакцияне антипсихотик Abilify һәм Semap препаратларын ясау һәм икенчел аминнар булган гамәлдәге препаратларны, мәсәлән, антидепрессант Prozacны, өченчел аминнарга әйләндерү өчен кулландылар, химикларның гамәлдәге препаратлардан яңа препаратлар ясау ысулларын күрсәттеләр (Science 2022, DOI: 10.1126/science.abn8382).

АЗАРЕНЕС КҮМЕРЕК КЫСКАРУЫНА БУЛДЫ
Схемада хинолин N-оксидының N-ацилиндолга әверелүе күрсәтелгән.
Быел химиклар молекуляр редакцияләү репертуарына өстәмәләр керттеләр, бу - катлаулы молекулаларның үзәкләренә үзгәрешләр кертүче реакцияләр. Бер мисалда, тикшеренүчеләр яктылык һәм кислота кулланып, хинолин N-оксидларындагы алты әгъзалы азаареннардан бер углеродны аерып алып, биш әгъзалы боҗралы N-ацилиндоллар барлыкка китерә торган трансформация эшләделәр (мисал күрсәтелгән). Чикаго Университетындагы Марк Д. Левин төркемендәге химиклар тарафыннан эшләнгән реакция терекөмеш лампасы белән бәйле реакциягә нигезләнгән, ул күп дулкын озынлыгындагы яктылык чыгара. Левин һәм хезмәттәшләре 390 нм яктылык чыгаручы яктылык диодын куллану аларга яхшырак контроль бирүен һәм хинолин N-оксидлары өчен гомуми реакция ясарга мөмкинлек бирүен ачыкладылар. Яңа реакция молекула ясаучыларга катлаулы кушылмаларның үзәкләрен яңадан модельләштерү ысулын бирә һәм дару кандидатлары китапханәләрен киңәйтергә теләүче медицина химикларына ярдәм итә ала (Science 2022, DOI: 10.1126/science.abo4282).
Бастырылган вакыты: 2022 елның 19 декабре
